طب سنتی و گیاهان دارویی در توسعه گردشگری

نویسنده : مژگان جهانگیر 

بر اساس تعریف سازمان جهانی گردشگری) World Tourism Organization( WTO ، گردشگری سلامت عبارت است از  : استفاده از خدماتی که به بهبود یا افزایش سلامتی و افزایش روحیه فرد (با استفاده از آب‌های معدنی ، آب و هوا یا مداخلات پزشکی) منجر می‌شود و در مکانی خارج از محل سکونت فرد – که بیش از 24 ساعت است – به طول می‌انجامد.
در حال حاضر صنعت گردشگری نقش بسیار مؤثری در توسعه اقتصادی، اجتماعی مناطقی که در این بخش فعالند را دارد ، به‌طوری که انجام فعالیت‌های گردشگری که مشاغل گوناگونی را هم به‌دنبال دارد در هر کشوری به‌عنوان بخشی از فعالیت‌های اقتصادی، در کنار بخش‌های صنعت و کشاورزی موجب پیشرفت اجتماعی – اقتصادی آن کشور می‌گردد.درواقع اهمیت این صنعت به حدی است که  گردشگری پس از صنعت نفت و خودروسازی، سومین صنعت بزرگ جهان به شمار می‌رود. این صنعت این قدرت را داردتا  تأثیر بسزایی در درآمدهای ارزی کشورها داشته باشد ، و به‌طور حتم در آینده‌ای نزدیک به صنعت اول جهان تبدیل خواهد شد.
همان‌طور که می‌دانیم  نواحی روستایی به‌دلیل اینکه خاستگاه و محل پرورش گیاهان دارویی هستند،می‌توانند نقش مهمی در طب سنتی و گیاهان دارویی و به طبع آن گردشگری درمانی داشته باشند،که خود یکی از سودآورترین شاخه‌های گردشگری شناخته شده است که با توجه به اثرات مفید گردشگری درمانی با استفاده از طب سنتی – گیاهان دارویی، فراهم‌کردن زمینه‌ای برای جذب گردشگران خاص (افراد مریض) در نواحی روستایی می‌تواند زمینه‌های توسعه پایدار روستایی را فراهم کند.

گیاهان دارویی هر کشور به‌عنوان گنجینه طبیعی آن کشورشناخته می‌شوند. این منابع طبیعی ارزشمند ضمن تأمین سلامت و بهبود شاخصه‌های زندگی، می‌توانند تأثیر بسزایی در فرهنگ جوامع مختلف داشته‌اند.
نقش گیاهان دارویی و ادویه‌ای در فرهنگ کشورهای مختلف، می‌تواند سبب ایجاد جاذبه‌های گردشگری در بحث غذا در ان منطقه گردد و درنتیجه نقش خیلی پررنگ در اقتصاد یک منطقه ایفاکند،که توسعه گردشگری روستایی یکی از دستاوردهای این رویه بوده است.

اگر بتوان به‌خوبی بر این صنعت تمرکز کرد خیلی راحت میتوان از این پتانسیل استفاده کرد و هرساله گردشگران زیادی را برای آشنایی و درمان با این متد وارد کشور هدف کرد

به‌عنوان مثال برخی گیاهان قابلیت درمان بیماری‌های خاصی را از طریق حمام گیاهی  دارند حمام مبتالیان به رماتیسم با مخلوط آب و سبوس -حمام مبتالیان به ضعف اعصاب ،حمام برای رفع خارش و تقویت پوست‌های حساس با مخلوط ختمی و سرکه سیب ، حمام جهت رفع سرماخوردگی و تسکین ناراحتی‌های آن با مخلوط بابونه و گاوزبان ،حمام گیاهی جهت رفع سوداء و اگزما با ترکیبات آالله و زنجبیل ،درمان بی‌خوابی با حمام سنبل‌الطیب ،بهبود عملکرد کلیه‌ها با حمام گشنی

درواقع خیلی راحت باارتباط دادن تفریحات مردمی با سلامتی و آشنایی آن‌ها با سبک زندگی سنتی ایرانی خواهیم توانست موفقیت‌های بسیار چشمگیری را از این شاخه گردشگری کسب و باعث ایجاد اشتغال و رونق گردشگری در این ایام سیاه گردشگری شویم و همچمنین ارزآوری چشمگیری برای کشور ایجاد کنیم ،که البته ورود این افراد با روند پیشرفت علم پزشکی در ایران روزبه‌روز در حال افزایش است تا جایی که در ایران از سفر بیماران خارجی به کشور به‌عنوان گردشگران سالمت یاد کردند و اکنون چند سالی است که برخی از دفاتر مسافرتی و ارگان‌های دولتی مانند سازمان میراث‌‏فرهنگی، وزارت بهداشت، وزارت خارجه و... متحد شده‌اند تا بتوانند ورود این نوع از گردشگران را ساماندهی کنند.

از مهم‌ترین دستاوردهای گردشگریداروهای گیاهی بر رشد  روستایی را میتوان  اثرصنعت گردشگری بر اشتغال و کارآفرینی زنان روستایی ،اشتغال و کارآفرینی بیشتر به‌واسطۀ افزایش سطح خدمات و تکنولوژی دانست و همچنین روشی بدون ریسک جهت حفظ روستاها و فرهنگ بومی مردم محلی خواهد بود .

به‌عنوان نمونه نمونه‌هایی را در کشورهای دیگر میتوان ذکر کرد:

گردشگری مزارع سوئیس “Swiss Farmers Welcome You” راه‌اندازی شده تا گردشگران داخلی و خارجی را به‌سمت قابلیت‌های گردشگری مزرعه این کشور ترغیب کند. و علاقه‌مندان به کشاورزی بتوانند با تمام مراحل زراعت و دامداری در مزارع سوئیس آشنا‌شده و به بازدید از نزدیک بیشتر مشتاق شوند.

برخی از کشاورزان هندی نه‌تنها تمایلی به فروش محصولات مزارع خود ندارند بلکه از این مزارع تنها جهت جذب گردشگران استفاده می‌کنند.بسیاری از گردشگران اروپایی که مصرف‌کننده ادویه‌های هند می‌باشند، همواره تمایل دارند که از نزدیک با تولید و فرآوری این محصوالت پرمصرف آشنا‌شده و از نزدیک نظاره‌گر نحوه پرورش آن‌ها باشند.

برخی از مناطق جهان برای جذب توریست‌ها، به‌شدت و با تمام توان در حال برندسازی و معرفی خود به‌عنوان قطب تولید گیاهان دارویی و ادویه‌ها هستند. جزیره گرنادا در شمال ونزوئال جزایر مالوکو شمالی Maluku North در اندونزی، جزایرزنگبار archipelago Zanzibar .درآفریقا

برخی از کشورها اقدامات عملی خود را از مدت‌ها پیش آغاز کرده و با تأسیس  موزه‌های گیاهان دارویی طب سنتی ومواردی از این قبیل، به شکوفایی صنعت سبز گردشگری خود پرداخته‌اند.

موزه شیرین‌بیان: برطبق اسناد تاریخی، از حدود سال 1500 میلادی خانواده آقای آمارلی به تولید و فرآوری سنتی شیرین‌بیان در منطقه کاالبریا در جنوب ایتالیا اشتغال داشته‌اند. در سال 1731 میلادی ایده فرآوری شیرین‌بیان بصورت صنعتی در این منطقه توسط جرج آمارلی شکل گرفت. در حال حاضر موزه شیرین‌بیان ساالنه در حدود 40 هزار نفر بازدیدکننده دارد و آمارها حاکی از آن است که دومین موزه خصوصی پربازدید در ایتالیا می‌باشد.

 موزه گل رز بلغارستان: این موزه در باغ رزهای شهر کازانالک واقع است، یعنی منطقه ای‌که بخاطر تولید گسترده گل رز و اسانس آن دارای شهرت جهانی می‌باشد. این موزه در سال 1967 تأسیس‌شده و در سال 1984 با طراحی مجدد و تکمیل ساختمان آن، به شکل فعلی درآمده است.این موزه دارای بیش از 15000 عدد عکس و اشیاء قدیمی مربوط به کاشت، برداشت و اسانس گیری گل رز می‌باشد که بیانگر قدمت تاریخی پرورش و بهره‌برداری این محصول در منطقه کازانالک است

 همچنین تجهیزات اولین آزمایشگاه کنترل کیفی اسانس و گلاب که در سال 1907 توسط آقای Yaramov Hristo معلم شیمی مدارس کازانالک راه‌اندازی شده بود، در این موزه نگهداری می‌شود. از ویژگی‌های خاص این موزه، یک ظرف نگهداری اسانس گل رز است که آخرین بار در سال 1947 میالدی مورداستفاده قرارگرفته و هنوز عطر خوشگل رز از آن ساطع می‌گردد!

حال با توجه به اینکه در کشور ما به‌دلیل نوع آب‌وهوای چهارفصل ان امکان تولید و فراوری هرگونه گیاه دارویی وجود دارد و بسیاری از مناطق حتی حاوی این محصولات خودرو می‌باشند ،حیف نیست که به‌دلیل سومدیریت امکان بهره‌برداری از آن‌همه جاذبه و ثروت را نداشته باشیم

اصلاً کاشان و فرخد زیبا را تا همین چند سال قبل اندک توریست ایرانی می‌شناخت در صورتی که مرکز گلاب‌گیری اصیل ایرانی هستند  ما به‌واسطۀ فرهنگ غنی و سالم خود زمینه برای کار درز این عرصه بسیار داریم  اصفهان زیبا با تولید سوهان و گز و یا یزدمان که مهد  تولید و فراوری ارده با کلی خواص درمانی است ،مراکز پروش زنبورِ‌عسل و تولید عسل در سمت غرب کشور عزیزمان

این مقدار کافی است تا حرکتی سنجیده در راستای شکوفایی این بخش گردشگری داشته باشیم .

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش