اردبیل؛ شهر چشمه‌های آبگرم

 

آشنایی با شهر اردبیل

فرهاد اسدزاده / کارشناس روابط‌عمومی

 آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی و جمعه مسجد اردبیل از بناهای تاریخی این شهر به شمار می‌رود. از جادبه‌های طبیعی این شهر دریاچه شورابیل در داخل شهر و دریاچه نئور، جنگل فندقلو پیکره سنگی بابا داوود عنبران و شهر توریستی سرعین در نزدیکی این شهر می‌باشد. از دیگر زیبایی‌هایش همچنین آبشارها و عوارض طبیعی واقعادیدنی مانند آبشار لاتون واقع در منطقه کته کمه شهر آستارا، آبشار نره گر در روستای اسبو خلخال، آبشارسردابه، دریاچه واقع در قله سلطان سبلان، روستای زیبای نمهیل و سواحل رود قزل‌اوزن، جاده فوق‌العاده زیبای خلخال به اسالم، گردنه زیبای حیران و مراتع وسیع دامنه سبلان(ساوالان) و......

نام باستانی:آرتاویل

نام رسمی:اردبیل

مساحت کل:11081 (کیلومترمربع)

جمیت کل:340386 (1380 تخمین)

تراکم جمیت:18857 (نفربَر ک.م.م)

مختصات جغرافیای:38°15N 48°17E

ارتفاع:1500 (متر)

استان:اردبیل

بخش:اردبیل

 

جاذبه‌های اردبیل

 

مه که کنار می‌رود جاده‌ای رخ می‌نماید که در وصف زیبایی‌هایش همه حیران‌اند. آنطرف‌تر دشتی میزبان گله اسب‌های وحشی است، وسیع و سرسبز و دیدن زیبایی‌اش ته دلتان را خالی می‌کند. ساوالان شهر را در آغوش گرفته و در قلب کوهستان دریاچه‌ها جادو می‌کنند. مجسمه‌ها میان یک دشت وسیع با سکوت ایستاده و محو زیبایی‌های این سرزمین تاریخی‌اند. اینجا اردبیل است، سرزمین جادویی دیار آذربایجان. زادگاه صفویه قدرتمند با تاریخی شش‌هزارساله که طبیعتش غوغا کرده.

جاهای دیدنی اردبیل در تابستان در تمام ایران شهره است و آوازه‌های چشمه‌های سرعین به گوش خیلی‌ها رسیده، اما اگر مشتاقید بیشتر درباره جاهای دیدنی اردبیل و سرعین بدانید و یا کنجکاوید و به‌دنبال جاهای دیدنی اردبیل با عکس هستید حتماً در ادامه با ما باشید. بیایید سفرمان را از قلب استان اردبیل، شهر اردبیل آغاز کنیم.

 مجموعه بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی

مجموعه خانقاه و بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی شاهکاری از هنر و معماری ایرانی محسوب می‌شود که محل دفن شیخ صفی، شاه اسماعیل و تعدادی از صاحب‌منصبان دوره صفوی است. این مجموعه منحصربه‌فرد در سال 1310 در میان آثار ملی ایران قرار گرفت و تنها اثر ثبت جهانی اردبیل به شمار می‌رود که در سال 2010 میلادی (1389 هجری شمسی) در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. بناهایی از سال 735 تا 1038 هجریقمری (714 تا 1008 هجری شمسی) در این مجموعه ساخته‌شده‌اند که ازنظر معماری، تزیینات، صندوق منبت و مشبک قبور و غیره، شکوه معماری مذهبی از دوره ایلخانی تا صفوی را به نمایش می‌گذارند. برای آشنایی بیشتر با این آرامگاه با ما همراه شوید

بقعه شیخ صفی اردبیلی

بقعه شیخ صفی از جاهای دیدنی اردبیل به شمار می‌رود که در ابتدا به‌عنوان خانقاه و عبادتگاه استفاده می‌شد و بعدها پیکر شیخ صفی‌الدین اردبیلی و تعدادی از بزرگان صفوی همچون شاه اسماعیل اول (نخستین پادشاه صفویه)، همسر شاه اسماعیل (مادر شاه‌تهماسب) و کشته‌شدگان جنگ‌های شیروان و چالدران در این محل به خاک سپرده شد.

معماری چشم‌نواز ایرانی و تزیینات زیبایی نظیر کاشی‌کاری معرق، مقرنس، گچ‌بری، کتیبه‌هایی نفیس از آثار میرعماد، میر قوام‌الدین و محمد اسماعیل (خطاطان نامدار دوره صفوی)، منبت‌کاری، نقره‌کاری، نقاشی، تذهیب و طلاکاری، نقاشی و غیره را به تصویر می‌کشد و از همین رو، جزو شاخص‌ترین بناهای تاریخی ایران به‌حساب می‌آید. یکی از اشیای نفیس بقعه شیخ صفی باشهرت جهانی، فرش اردبیل است که در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن نگهداری می‌شود. در جریان جنگ‌های ایران و روسیه و سقوط اردبیل در دوره قاجار، نسخ خطی کتابخانه شیخ صفی‌الدین اردبیلی از ایران خارج شد و هم‌اکنون در موزه آرمیتاژ در سن‌پترزبورگ روسیه قرار دارند.

مجموعه خانقاه و بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی از بخش‌های مختلفی ازجمله حرم و دارالحفاظ، مقبره شاهزادگان، دارالحدیث یا طاق متولی (محل اقامت متولیان آستانه و برپایی جلسات درس و بعدها محل دفن برخی بزرگان صفوی)، مزار برخی از امیران و سران خاندان صفوی، محوطه شهیدگاه، 

محل جلوس شیخ صدرالدین موسی، آشپزخانه، دیگ خانه، انبار، آرامگاه مشایخ صوفیه در حجره رو به مزار شیخ صفی، شربت خانه (محل پخت حلوا و شیرینی)، نقاره‌خانه و... تشکیل‌شده‌استحیاط این محل با دیوارهای آجری محصورشده که به‌صورت طاق‌نما روی ازاره‌ای سنگی خودنمایی می‌کنند. این حیاط که به باغ شیخ معروف است، شکلی کاملاً نامتقارن دارد و در فضای بین در ورودی و هسته مرکزی مجموعه واقع‌شدهاست. حیاط باغ، دو پله پایین‌تر از سطح میدان عالی‌قاپو قرار دارد و کف آن با سنگ‌های خاکستری مفروش شده است. دو حوض سنگی در دو طرف حیاط به چشم می‌خورد که متعلق به دوره صفوی هستند.

قلعه اولتان مغان

این قلعه در کنار رودخانه ارس و در 500 متری روستای اولتان واقع‌شدهاست. شکل ظاهری این قلعه همانند قلعه‌های نظامی است و توسط اشکانیان بناشده‌است.

این قلعه بسیار مستحکم است و با بررسی سفال‌های پیداشده از این بنا مشخص می‌شود که قلعه تا قرن 12 هجری قمری مورداستفادهبوده‌است. همچنین سفال‌ها مربوط به دوره‌های مختلف اسلامی می‌باشند

بازار سرپوشیده

محل جلوس شیخ صدرالدین موسی، آشپزخانه، دیگ خانه، انبار، آرامگاه مشایخ صوفیه در حجره رو به مزار شیخ صفی، شربت خانه (محل پخت حلوا و شیرینی)، نقاره‌خانه و... تشکیل‌شده‌است بازار تاریخی که از چند صدسال پیش تاکنون همیشه خدا پُرجُنب‌وجوش بوده است. شاید قرارگرفتن اردبیل در مسیر جاده پررونق ابریشم آن روزها سبب این‌همه رونق در بازار اردبیل بوده است. قدیم‌ترین نوشته‌ها حکایت از رونق این بازار در سده چهارم هجری دارد. بازار اما به مدد حضور بقعه شیخ صفی‌الدین موردتوجه شاهان صفوی قرارگرفته و در دوران صفوی هم بسط و گسترش‌یافته است. تیمچه‌ها، سراها و راسته‌هایی متعدد با گنبدها و طاق نماهای ساده آجری و پایه‌هایی 12 گانه از این بازار یک اثر تاریخی ساخته است. بازار هنوز هم چندین راسته فعال دارد و قدم زدن در بین راسته‌ها و مغازه‌های آن شکل و شمایل یک بازار اصیل ایرانی را به رختان می‌کشد. چهارسوق اصلی یا همان بازار قیصریه هم در این بازار به چشم می‌خورد

 جمعه مسجد اردبیل

مسجد جامع اردبیل یا همان جمعه مسجد یکی از قدیمی‌ترین مساجد ایران است که در زمان سلجوقیان ساخته‌شده است. پژوهشگران و محققان در جریان کاوش‌هایی که در سال هزاروسیصدوشصت‌و‌هفت در اطراف این مسجد داشتند سفال‌هایی مربوط به قدن چهارم هجری کشف کردند . در سال ششصد و بیست هجری قمری با حمله مغول، این مسجد ویران‌شدهبود و چند سال بعد از این حمله در زمان حکومت ایلخانیان موردبازسازی و مرمت قرار گرفت .

عوامل طبیعی مخصوصاً زلزله نیز تا حد زیادی سبب ویرانی این بنای تاریخی شده است. در کنار مسجد جامع نیز آتشکده‌ای که متعلق به دوران ساسانیان است قرار دارد. چیزی که امروزه از مسجد جامع اردبیل باقی‌مانده است تنها یک ایوان و گنبد خانه آن است. بنای این مسجد دارای سه قسمت است. یک قسمت یا بخش آن، پایه مناره است. این قسمت که در کنار جمعه مسجد قرار دارد، دارای دو بخش پایه‌ی هشت‌ضلعی و بدنه‌ای به قطر پنج‌متر است. کتیبه‌ای مربوط به اوزون حسن آق قویونلو در بدنه‌ای بخش دیده می‌شود که آن‌طور که به‌نظر می‌رسد از جای دیگری به این بنا منتقل‌شدهاست. دومین بخش نیز تیرپوشی با ابعاد هشت در پانزده متر است.

سومین بخش نیز، بنای مسجد قدیمی است که چهارطاق و گنبد دارد. در زیر گنبد کاشی‌کاری‌هایی دیده می‌شود که بیشتر آن‌ها از بین رفته‌اند.

مردم منطقه از ایوان کنار گنبد خانه به‌عنوان مسجد استفاده می‌کنند.سقف مسجد جامع اردبیل در زمان قاجار از تیرهای مسطح ساخته‌شده و اکنون نیز به همان شکل است . راهروها و دهلیزهایی با صد و نود سانت طول و هشتاد سانت عرض نیز در زیر تالار مسجد برای رفت‌وآمد ساخته‌اند که در هر دو متر به شکل چهارراه می‌شوند.

آن‌طور که بیان می‌شود این مسجد تا زمان صفویان سالم بوده است.

در انتها نگاهی به صنایع‌دستی اردبیل می‌اندازیم

 

اردبیل به‌واسطۀ داشتن تاریخ کهن در ادوار مختلف و تکامل در این دوره‌ها صنایع‌دستی مختلفی را در جهت نیاز به ان به تکامل رسانده و به جوامع مختلف معرفی و صادر نموده‌است. به‌وضوح می‌توان اوج این شکوه را در دوره صفویه جستجو نمود که بایستی این شکوه را به نام مکتب اردبیل ثبت نمود.

- آبگینه

- بافته و نساجی سنتی

- رودوزی‌های سنتی

- سفال و سرامیک سنتی

 - صنایع‌دستی تلفیقی

- صنایع‌دستی چرمی

- صنایع‌دستی چوبی و حصیری

- صنایع‌دستی سنگی

- نمدمالی

- گلیم‌بافی

 

سوغات اردبیل:

از مهم‌ترین سوغات اردبیل می‌توان آب‌نبات، تخمه آفتابگردان، حلوای سیاه ، سرشیر ، شیرینی‌های محلی ، شکلات روسته ، عسل طبیعی سبلان ، عصاره گل‌های سبلان و کره را نام برد . حلوای سیاه اردبیل معجونی است که از جوانه گندم و کره طبیعی تهیه می‌شود و بسیار مقوی و نیروزا می‌باشد.

غذاهای سنتی اردبیل:

از غذاهای سنتی اردبیل می‌توان به یرآلما کبابی. کباب شیشلیک، آلبالو‌پلو، لپه خورشت، اوماج آشی، آش دوغ، سوتلی آش، یارما آشی، بزباش، پیچاق قیمه، تاس‌کباب، ترحلوا، دومه کباب، باستیرما پلو، ترشی‌قرمه، چیغیرتما، حلوای سیاه، حلوای زرد، حلوای زنجبیل، خشیل، خورش قاتق، ساج‌ایچی، قرمه‌سبزی، قویماق، قیساوا، قیقاناق، کوفته، لونگی و هرا اشاره کرد.

آش دوغ اردبیل (آیران آشی) مهم‌ترین غذای سنتی اردبیل است و به‌عنوان غذای سنتی جهانی شناخته‌شده‌است.

دیدنی‌های اردبیل:

اردبیل یکی از شهرهای مهم و باستانی ایران است که در طول تاریخ ماجراهای بسیاری را تجربه کرده است و همین امر موجب شده تا آثار و دیدنی‌های گوناگونی از دوران‌های تاریخی مختلف در این شهر به یادگار باقی بماند.

- مجموعه بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی

 

- کاروانسرای سنگی صائین

- شهر یری

- تپه نادری

- مجموعه بقعه شیخ امین الدین جبرئیل

- مسجد جامع اردبیل

- دریاچه شورابیل

- رودخانه بالیقلو چای

- جنگل فندق‌لو

- پیست اسکی آلوارس

- پیست اسکی روی چمن جنگل فندق‌لوی نمین

- تفرجگاه بولاغلار

- خانه تاریخی مناف زاده

- جنگل مشه

 

- دریاچه نئور

- محوطه باستانی قلعه خسرو

- پل هفت‌چشمه (داش کسن) اردبیل

- آبگرم گاومیش گلی

- موزه مردم‌شناسی

- دشت مغان

- موزه چینی‌خانه اردبیل

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش